Οι πολιτικοί στην Αθήνα αδυνατούν να δουν το πρόβλημα: Γιατί δεν μπορεί να γίνει επαρκώς κατανοητή η τουρκική απειλή;

Αποσπάσματα:

Του ΖΑΧΑΡΙΑ Β. ΜΙΧΑ, Defence Point

«Το πολιτικό σύστημα δεν έχει αντιληφθεί σε όλες του τις διαστάσεις το πρόβλημα. Το ελληνικό κράτος, στερούμενο θεσμικά των μηχανισμών, εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται την τουρκική απειλή στο περίπου, όπως αποκαλύπτεται από τις πράξεις, όχι από τις διακηρύξεις του.

Το κεφαλαιώδες ζήτημα της αξιόπιστης αποτροπής δεν μπορεί να συζητιέται σοβαρά στα τηλεοπτικά παράθυρα. Ακόμα και στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή απαιτείται η παρουσία ειδικών που θα εξηγούσαν αναλυτικά την πραγματική εικόνα της τουρκικής απειλής και πως αυτή αντιμετωπίζεται. Διότι η Άγκυρα ήδη χρησιμοποιεί το στρατιωτικό εργαλείο για την επίτευξη πολιτικών στόχων.

Όσον αφορά τους προαναφερθέντες “θεσμικούς μηχανισμούς”, θα ήταν αποτελεσματικοί υπό τον όρο ότι θα λειτουργούσαν ελεύθερα από τον νοσηρό κομματισμό και την επιβολή επιλογών από “πεφωτισμένες” ομάδες συμφερόντων, όχι πάντα ελληνικών.

Η ορθότητα των επιλογών αυτών δοκιμάζεται σκληρά σε περιόδους αστάθειας και τελικά επηρεάζει καθοριστικά το μέλλον της χώρας.

Τον όρο “groupthink” χρησιμοποίησε το 1972 ο ψυχολόγος Ίρβινγκ Τζάνις (Irving L. Janis). Απλουστευτικά, αφορά το αποτέλεσμα της επιδίωξης μιας ομάδας (εν προκειμένω οι ελληνικές ελίτ) να λειτουργεί με συνοχή, όπου οι ισχυρότεροι της ομάδας (που επιδιώκουν ή/και εκπροσωπούν συμφέροντα) διαμορφώνουν το πλαίσιο των απόψεων, πεποιθήσεων και πολιτικών, με το οποίο συμμορφώνεται η ομάδα. Κι αυτό, καθώς η επίδειξη ομοιογένειας, ασχέτως επιμέρους διαφωνιών, εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα αυτής της ομάδας.»

****

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις της έχουν πληγεί σκληρά μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Αυτό είναι όμως καλό και ταυτόχρονα επικίνδυνο για την Ελλάδα.

Καλό διότι περιόρισε εκ των πραγμάτων το επικίνδυνο χάσμα που είχε ανοίξει στο ισοζύγιο στρατιωτικής ισχύος και επιδείνωσε δραματικά την εξωτερική νομιμοποίηση της πολιτικής του καθεστώτος Ερντογάν. Κακό διότι υπό τον φόβο κατάρρευσης του σχεδιασμού, αυξάνεται λογικά η πιθανότητα στρατιωτικού τυχοδιωκτισμού με ό,τι διαθέτει. Αυτός είναι ένας από τους λόγους συνεχούς ενασχόλησης της Άγκυρας με τους ελληνικούς εξοπλισμούς. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο Ερντογάν είναι διατεθειμένος να τα παίξει όλα για όλα.»

****

«Αποτελεί επικίνδυνη αφέλεια την τρέχουσα περίοδο να θεωρεί κανείς ότι η Άγκυρα μπορεί να αλλάξει στάση απέναντι στον Ελληνισμό με οτιδήποτε άλλο πέραν του φόβου ότι ένας τουρκικός τυχοδιωκτισμός μπορεί να της κοστίσει πολύ ακριβά. Εάν η Ελλάδα έπειθε και την Άγκυρα και τους τρίτους ότι εάν δεχθεί επίθεση θα προκύψει το “γαία πυρί μειχθήτω”, όλοι θα κοιτούσαν την κατάσταση διαφορετικά. Σήμερα, το στίγμα που εκπέμπει η χώρα, εξακολουθεί να είναι φοβικό, παρά τις αισθητές βελτιώσεις.

Καλή είναι η πολιτική ορθότητα και οι εκκλήσεις στην Τουρκία να ακολουθήσει την οδό της νομιμότητας και των έντιμων συμβιβασμών. Η Ελλάδα, όμως, έπρεπε να είναι πολύ πιο συγκεκριμένη απέναντι στους συμμάχους της (ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτος, Εμιράτα) για το στρατιωτικό σκέλος αυτής της συμμαχικής σχέσης. Η κοινότητα των ζωτικών συμφερόντων είναι τέτοια που οι προϋποθέσεις για τη μετεξέλιξη της συνεργασίας σε συμμαχία υπάρχουν.

Ένα ερώτημα αφορά το αν κατάφερε να βρει νέες ορθολογικές ισορροπίες το προαναφερθέν “group think” της ελληνικής ελίτ. Αυτό αφορά τόσο το “παιχνίδι” των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου, όσο και τη λογική αντιμετώπισης της Τουρκίας, την οποία πολλοί δεν αντιμετωπίζουν πρωτίστως ως εθνική απειλή, αλλά ως εταίρο χρυσοφόρων συμφωνιών.

Με τον τρόπο αυτό όμως μετατρέπονται σε εργαλεία της υψηλής στρατηγικής της Άγκυρας, ενώ η Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς και την ορθολογική ιεραρχία ελέγχου της κατάστασης με τον τρόπο που συμβαίνει στα ζητήματα εθνικής ασφαλείας σε χώρες που σέβονται τον εαυτό τους, δημοκρατικές ή μη.

Το πολιτικό σύστημα πρέπει να αντιληφθεί ότι απόλυτη εθνική προτεραιότητα είναι ο ταχύτατος εξοπλισμός της χώρας με ξεκάθαρες επιθετικές δυνατότητες. Η άμεση ενίσχυση του οπλοστασίου των Ενόπλων Δυνάμεων με όπλα που μπορούν να “ματώσουν” σοβαρά την Τουρκία και από μεγάλες αποστάσεις. Και επιτέλους, ας ξεπεραστούν σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία αναστολές που αφορούν το να μη δυσαρεστήσουμε φίλους και συμμάχους.

Δεν μπορεί να βυσσοδομεί ο κάθε Ακάρ αμφισβητώντας την κυριαρχία των νήσων του ανατολικού Αιγαίου, επειδή δεν τα αφήνει η Ελλάδα έρμαια στις ορέξεις της Τουρκίας. Η απάντηση έπρεπε να είναι η άμεση μετατροπή τους σε αβύθιστες πλατφόρμες εκτόξευσης πυραύλων σε περίπτωση που εκδηλωθεί τουρκική επιθετική ενέργεια.

Υπάρχουν “φιλικές”, αλλά και αυστηρές συστάσεις από συμμαχικές χώρες να μην μεταφέρει η Ελλάδα ισχυρά συστήματα πυροβολικού μεγάλης εμβέλειας με το πρόσχημα της μη κλιμάκωσης. Η απάντηση που πρέπει να δίνεται είναι οι Δυτικοί να στρέψουν τις πιέσεις τους προς την Τουρκία, η οποία διαρκώς απειλεί έχοντας αγοράσει βαλλιστικά συστήματα από το Πακιστάν και την Κίνα.»

****

«Έχει το ελληνικό πολιτικό σύστημα τη βούληση να κινηθεί δραστικά, χωρίς πολλές κουβέντες, επενδύοντας έξυπνα τα διαθέσιμα χρήματα στην αμυντική βιομηχανία της χώρας που μπορεί να λύσει πολύ συγκεκριμένα προβλήματα ει δυνατόν και άμεσα; Μόνο τότε θα έχει περάσει το μήνυμα σε φίλους και αντιπάλους ότι κατανοεί την κατάσταση και ξέρει πως να την αντιμετωπίσει. Ναι μεν πρέπει να εξαντλεί τα περιθώρια ειρηνικών διευθετήσεων, αλλά χωρίς να μετατρέπεται σε παρακολούθημα των γεωστρατηγικών προτεραιοτήτων άλλων.»

*(Διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας – ΙΑΑΑ/ISDA)

πηγή